Portret damy z cegły i kamienia

Mickiewicza 20 to adres, który zobowiązuje. Budynek, wzniesiony w 1906 roku dla zamożnego toruńskiego kupca, jest podręcznikowym przykładem tego, jak Toruń aspirował do miana metropolii. Tak piękną budowle możemy opisać tymi słowami: 

Kiedy patrzysz na jej fasadę, masz wrażenie, że czas na Bydgoskim Przedmieściu zagiął się w osobliwą pętlę. Miękkie linie secesyjnych zdobień, fantazyjne kute balustrady i ten charakterystyczny wykusz, który wygląda jak oko skierowane w stronę historii. To nie jest architektura, która krzyczy – to architektura, która celebruje każdą sekundę istnienia. Willa przy Mickiewicza 20 to toruńska arystokratka, która mimo upływu lat, wciąż nosi swoją patynę z niesłychaną godnością, choć pod tą maską kryje się zmęczenie walką z czasem”.


Klątwa „Wiecznego Remontu”: Co się dzieje za rusztowaniami?

Największą tajemnicą Mickiewicza 20 nie jest jej przeszłość, ale jej teraźniejszość. Od lat budynek ten przypomina scenografię do filmu, którego nikt nie chce dokończyć. 

Willa od lat znajduje się w procesie modernizacji, który zdaje się nie mieć końca. Przechodnie przywykli do widoku rusztowań, które raz pojawiają się, a raz znikają, zostawiając budynek w stanie dziwnego niedopowiedzenia. Dziś willa wygląda jak porzucona obietnica. Odnowione fragmenty elewacji kontrastują z oknami, które wyglądają, jakby nikt nie otwierał ich od pokoleń. Wewnątrz, pod warstwą pyłu, kryje się oryginalna stolarka i sztukaterie, które wciąż czekają na powrót życia. To „śpiąca królewna”, której nikt nie potrafi obudzić. W Toruniu nie posiadamy księcia aby wybudził za sprawą pocałunku tej architektury. A może jednak?

Tajemnica ukryta w murach: Dlaczego tak długo?

W Toruniu o Mickiewicza 20 mówi się szeptem. Dlaczego tak prestiżowy budynek wciąż stoi pusty?

Jest w tej ciszy coś magnetycznego i jednocześnie niepokojącego. Dlaczego inwestycja, która powinna być dumą miasta, utknęła w martwym punkcie? Krążą legendy o skomplikowanych sporach własnościowych, o konserwatorskich wymaganiach, które przerosły fundusze, a nawet o 'duchu miejsca', który nie pozwala na wprowadzenie nowoczesnego chaosu do tych szlachetnych wnętrz. To dom, który stawia opór. Każda próba 'ugłaskania' go nowoczesnością kończy się kolejnym rokiem zastoju

Inwestycyjny magnes i „Efekt Mickiewicza 20”

Paradoksalnie, mimo trwającego impasu, budynek ten kształtuje całe otoczenie. Sam fakt istnienia tak ikonicznej willi sprawia, że sąsiednie kamienice zyskują na wartości. Inwestorzy kupują grunty obok, licząc na to, że gdy Mickiewicza 20 w końcu zdejmie rusztowania, ceny w tej okolicy poszybują w kosmos ─ jest to element kotwicy, zwanej luksusem. Prestiż dzielnicy Bydgoskie Przedmieście opiera się właśnie na takich punktach – miejscach, które mają duszę, nawet jeśli ta dusza jest chwilowo uwięziona w remoncie. Wartość budynku, można aż uznać za nieuchwytną.

Fot. Arkadiusz Skonieczny / TorunTour.pl

,,Zastyga w bezruchu, chłonąc każde muśnięcie światła. Jej ściany są jak płótno, na którym czas namalował obraz minionego stulecia i dzisiejszego zapomnienia. Spójrz na ten wykusz – to oczy domu, które widziały wszystko, a teraz patrzą w dal z nadzieją na ratunek”

Fot. Wikimedia Commons / Mateusz GD

,,W każdym zagięciu metalu drzemie ręka rzemieślnika, który wierzył w nieśmiertelność piękna. Dziś te balustrady to jedyni strażnicy tajemnicy, która nie pozwala tej willi stać się po prostu kolejnym apartamentowcem. To opór materii przeciwko pośpiechowi świata”

Czysta Tajemnica

Willa przy Mickiewicza 20 to nie jest zwykły plac budowy. To żywa lekcja cierpliwości i dowód na to, że architektura ma swoją własną wolę. Można kupić mury, ale nie można kupić charakteru, który tworzył się przez 120 lat. Dopóki budynek ten stoi w ciszy, dopóty Toruń będzie miał swoją największą, secesyjną zagadkę. Pytanie tylko, czy kiedyś usłyszymy finał tej opowieści, czy może ten dom woli pozostać wieczną tajemnicą?

Artykuł powstał w oparciu o dokumentację historyczną serwisu ToruńTour, dane Rejestru Zabytków Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz archiwalne materiały toruńskich mediów lokalnych